QR kodovi su postali prava digitalna spona između fizičkog i onlajn sveta, a njihova primjena u Srbiji i svijetu danas obuhvata sve – od neophodnih administrativnih funkcija do emotivnih i kreativnih rešenja za “digitalnu vječnost”. Upravo ovo posljednje dovodi do novog trenda koji mnogi mogu smatrati upitnim. Riječ je o postavljanju QR kodova na nadgrobnim spomenicima.
Jedan od najprepoznatljivijih primjera koji je primenu na spomenicima učinio svrsishodnom u pogledu jednostavnosti i praktičnosti rješenja jeste Aleja velikana u Beogradu. Kao mjesto gdje počivaju znamenite istorijske ličnosti, ovaj dio Novog groblja omogućava posjetiocima da skeniranjem koda otkriju nešto više o osobi koja je tu sahranjena.– QR kodovi se postavljaju samo na grobna mjesta znamenitih ličnosti. To nije komercijalna aktivnost. U okviru službe za informisanje to rade i istoričari umjetnosti. Mi smo izdali jednu veoma ozbiljnu, značajnu monografiju o Novom groblju još 2011. godine. Tako da u obzir dolaze samo znamenite ličnosti za sada – rekla je svojevremeno za Blic TV Marina Račić iz JKP “Pogrebne usluge”.
Međutim, ono što je počelo kao ekskluzivna počast velikanima, brzo se pretvorilo u komercijalnu uslugu dostupnu svima na grobljima širom Srbije. Firme koje se bave kamenorezačkim uslugama ili digitalnim arhiviranjem sada to aktivno nude kao “moderni dodatak” standardnom spomeniku.
Evo kako ta praksa izgleda izbliza i zašto se, uprkos inicijalnom čuđenju, širi među “običnim” svetom:Ograničen prostor na kamenu: Na klasičnom spomeniku ima mjesta samo za ime, prezime i godine. QR kod je “portal” koji omogućava porodici da sačuva priče, anegdote i stotine fotografija koje fizički ne mogu stati nigdje drugdje.Generacijski jaz: Mlađe generacije svIJet doživljavaju kroz ekran. Za njih je prirodnije da osobu upoznaju kroz video ili galeriju slika nego samo kroz urezana slova u mermeru.“Živa” istorija porodice: Mnogi na ovaj način žele da sačuvaju porodično stablo. Skeniranjem koda na spomeniku prababe, praunuk koji je nikada nije upoznao može čuti njen glas ili vidjeti snimak sa proslave.
Na prvom mjestu tu je pitanje pijeteta i atmosfere – mnogi smatraju da telefonima i skeniranju nije mjesto na groblju, jer to narušava mir i tišinu sakralnog mjesta.
Pored toga, postavlja se pitanje trajnosti, ali i privatnosti. Garancija da će linkovi koji se kriju iza koda raditi za 20 ili 50 godina gotovo da ne postoji, čime se praktično gubi smisao ovakvog rešenja, jer urušava prvobitnu ideju o stvaranju “digitalne večnosti”.Kada je riječ o privatnosti, za sada nije uređeno određenim pravilnicima i zakonima ko ima pravo da kreira taj sadržaj, ko ga kontroliše i šta će se desiti ako neko postavi nešto što pokojnik ne bi želio (npr. neprikladne snimke).
