Centralna komanda SAD saopštila je da će početi blokadu svih iranskih luka u Zalivu i priobalnih područja u ponedjeljak u 10 časova po istočnom vremenu, odnosno 16 po srednjeevropskom, što znači da je operacija trebalo da počne sada, javlja Gardijan.
Kao što je ranije objavljeno, pomorci i Pomorske trgovinske operacije Ujedinjenog Kraljevstva primili su obavještenja upozorenja da će se blokada primijeniti na sav brodski saobraćaj, bez obzira na zastavu.
Ormuski moreuz pretvorio se u najefikasnije oružje Irana u sukobu sa SAD. Otkako su Amerika i Izrael napali Iran 28. februara, Teheran je odgovorio zatvaranjem vitalnog prolaza, kroz koji u normalna vremena prođe oko 20% svjetskih pošiljki nafte, što je podstaklo strahove od inflacije. Tramp je naredio pomorsku blokadu Ormusa, što je umanjilo nade u brzo okončanje sukoba na Bliskom istoku, koji je već izazvao najgori energetski šok u istoriji.
– Američka mornarica, najbolja u svijetu, započeće proces blokade bilo kojih i svih brodova koji pokušavaju da uđu ili napuste Ormuski moreuz – napisao je Tramp u nedjelju u postu, dodajući da je “takođe naložio mornarici da traži i presreće svaki brod u međunarodnim vodama koji je platio putarinu Iranu”.
“Gardijan” ukazuje da je njegova prijetnja da će blokirati “bilo koje i sve” brodove umanjena nekoliko sati nakon posta, kad je američka Centralna komanda (CENTCOM) rekla da će blokada biti ograničena na plovila koja prolaze kroz iranske luke, kao i da će omogućiti prolaz brodovima koji idu u luke američkih saveznika u Persijskom zalivu.Tramp je rekao “Foks njuzu” da su saveznici – od kojih je mnoge kritikovao što nisu podržali rat – željeli da pomognu u operaciji u moreuzu. “Gardijan” navodi da Britanija neće biti uključena u blokadu moreuza, dok je Australija rekla da njeno učešće nije zatraženo.
Ormuski moreuz, jedna od spornih tačaka pregovora između SAD i Irana, tehnički nije zatvoren. Iran je postepeno dozvoljavao nekim tankerima da prođu – u zamjenu za taksu od do dva miliona dolara po brodu. Podaci analitičke firme “Kpler” govore da je Iran uspio da izveze prosječno 1,85 miliona barela sirove nafte dnevno tokom marta. Prema CNN-u, zatvaranjem prolaza Tramp bi mogao da odsjeće ključni izvor finansija iranske vlade.Iran je na pregovorima sugerisao da bi zadržao kontrolu nad moreuzom nakon kraja rata i možda naplaćivao taksu brodovima.
Ako Trampova strategija uspije, on će eliminisati najveću polugu Irana na pregovorima i ponovo osloboditi moreuz za svjetsku trgovinu, što bi potencijalno snizilo cijene nafte, navodi u analizi za “Gardijan” Džonatan Jerušalmi.
Prema Tomu Šarpu, oficiru britanske Kraljevske mornarice koji je komandovao nad četiri različita ratna broda, Trampova “blokada blokade” je moguća – ali to ne znači da je to dobra ideja.Praktično to nije previše teško sprovesti. SAD imaju odličnu sliku svih brodova koji dolaze i odlaze, njihove detalje i vjerovatno da li su dobili slobodan prolaz od Irana ili platili taksu, navodi Šarp. Ali tu dolazi do nekoliko problema:– Većina brodova koji plaćaju taksu su oni povezani sa Kinom. Platila su i neka francuska, japanska, grčka i pakistanska plovila, navodi Šarp.– Drugo, manje pitanje je gdje se odvode ti brodovi i kakav je plan sa zaplijenjenim teretom.
