Bivši sirijski predsjednik Bashar al-Assad osuđen je na smrt zbog zločina počinjenih tokom građanskog rata u Siriji, saopćeno je nakon presude Krivičnog suda u Damasku.
Sud je Assada proglasio krivim za ubistva, dok je Atef Najib, bivši šef političke sigurnosti u pokrajini Deraa na jugu Sirije, osuđen za ubistva i mučenja. Sud je zaključio da su zločini koje su snage Assadove vlade počinile u Deraai 2011. godine predstavljali zločine protiv čovječnosti.
Prema navodima sirijskih medija, za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti osuđeni su i drugi visoki zvaničnici i bliski saradnici bivšeg režima. Među optuženima koji se nalaze u bijegu su i Assadov brat Maher al-Assad te drugi pripadnici bivše vlasti.
Javni tužilac ranije je zatražio maksimalne kazne za Assada, Mahera al-Assada, Atefa Najiba i ostale optužene, tereteći ih za ubistva, mučenje, proizvoljna hapšenja i druga krivična djela. Tužilaštvo je navelo da su dokazi prikupljeni u predmetu međusobno povezani i predstavljaju osnov za izricanje najstrožih kazni.
Atef Najib, Assadov rođak, obavljao je funkciju šefa odjela političke sigurnosti u pokrajini Deraa na početku sirijske revolucije 2011. godine. Prema optužnici, snosi direktnu odgovornost za represivne kampanje i masovna hapšenja, uključujući hapšenje djece iz Deraae u martu 2011. godine, što je bio jedan od događaja koji su dodatno rasplamsali proteste protiv Assadovog režima.
Najib se tereti i za učešće u gušenju mirnih protesta upotrebom bojeve municije, odgovornost za događaje u džamiji Al-Omari, kao i za sistematska ubistva i mučenje pritvorenika u pritvorskim centrima.
Presuda Basharu al-Assadu predstavlja jednu od najznačajnijih odluka prelaznih sirijskih vlasti u procesu suočavanja sa naslijeđem bivšeg režima. Assad je u decembru 2024. godine, nakon sloma svoje vlasti i približavanja pobunjeničkih snaga Damasku, sa porodicom napustio Siriju i otišao u Moskvu, prenijela je Al Jazeera.
Riječ je o prvoj presudi kojom je bivši šef sirijske države osuđen na smrt pred sudovima pod kontrolom novih prelaznih vlasti, koje su ove godine pokrenule postupke protiv brojnih pripadnika nekadašnje vlade.
