Memorijalni centar Srebrenica danas je u Sarajevu predstavio “Izvještaj o negiranju genocida 2026”, koji pokazuje da je u posmatranom periodu evidentirano ukupno 149 slučajeva negiranja i relativiziranja genocida nad Bošnjacima.
Sedma je godina kako Memorijalni centar Srebrenica vrši monitoring negiranja genocida nad Bošnjacima. Sam proces negiranja, naravno, puno je duži. Započeo je paralelno sa ubijanjem i deportacijom, i traje do danas.
Iako se brojke iz godine u godinu razlikuju, neporeciv je zaključak kako negiranje genocida nad Bošnjacima u javnom prostoru Bosne i Hercegovine i regije, ali i šire, predstavlja široko rasprostranjenju konstantu, uprkos kriminalizaciji negiranja kroz izmjene Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine iz 2021. godine.
Najveći broj slučajeva, njih 94, svrstan je u kategoriju aktivnog poricanja ili negiranja genocida. U 23 slučaja zabilježena je relativizacija, opravdavanje ili poređenje genocida s drugim ratnim zločinima, dok je u 21 slučaju evidentirana podrška počiniocima, bez nužnog direktnog spominjanja genocida. U devet slučajeva zločin je priznat, ali je osporeno da je riječ o genocidu, dok su dva slučaja označena kao trijumfalizam, odnosno slavljenje počinjenog genocida.
U izvještaju se navodi i deset najvećih negatora genocida u 2026. godini. Na prvom mjestu je srbijanski tabloid Informer s 24 zabilježena negiranja genocida. Deset puta genocid je negirao čelnik SNSD-a Milorad Dodik, koliko i Branimir Kojić.
Srbijanski Politika i Alo su negirali genocid sedam, odnosno šest puta. Izraelski historičar Gideon Graff i Vojislav Šešelj po tri puta.
Tri negiranja genocida zabilježena su od strane Aleksandra Pavića, Nenada Kecmanovića i SPUTNIK-a.
U izvještaju je posebno istaknuto negiranje koje dolazi od nosilaca javnih funkcija i institucija, naročito u Republici Srpskoj i Srbiji. Navode se političke izjave, institucionalna podrška osuđenim ratnim zločincima, kvazinaučni izvještaji te odluke i javni događaji kojima se veličaju počinioci.
Također, autori zaključuju da negiranje genocida nije svedeno na pojedinačne incidente, već da u dijelu javnog i političkog prostora ima obilježja organizovanog i sistemskog djelovanja.
