Tokom 2023. godine došlo je do obećavajućih naučnih otkrića koja bi mogla da oblikuju medicinu u budućnosti, poput genske terapije do lijeka za Alchajmer, od predviđanja raka pankreasa do pionirskih metoda reprodukcije.
Početkom protekle godine, u martu, svijetom je odjeknula vijest da su japanski naučnici po prvi put u istoriji stvorili zdrave bebe miševa sa dva biološki muška roditelja, iako je u procesu, ipak, bila potrebna ženka, piše Nacionalna geografija.
Tim predvođen Kacuhikom Hajašijem, profesorom biologije genoma na Univerzitetu Osaka u Japanu, proizveo je jajašca iz ćelija kože sa repova muških miševa koja su, potom, oplođena spermom drugog muškog miša i implantirana u ženke miševa.
Iako se samo sedam od više od 600 implantiranih embriona razvilo u bebe miševa, mladunci su normalno rasli i bili plodni kada su odrasli.
Kako nastaju sijede
Rezultati istraživanja predstavljaju značajnu prekretnicu u reproduktivnoj biologiji, i u budućnosti mogli bi da se primjenjuju u tretmanima plodnosti, ali i da pomognu u sprečavanju izumiranja ugroženih životinjskih vrsta.
Miševi su bili objekat još jednog naučnog istraživanja u protekloj godini, kojim su naučnici dali odgovor na pitanje kako nastaju sijede, a on bi mogao da leži u “blokiranim” ćelijama.
Naučnici sa Univerziteta u Njujorku otkrili su, posmatrajući dlake miševa tokom dvije godine, da do pojave sijedih vlasi dolazi kada se ćelije koje proizvode pigment, zvane melanociti, u svom kretanju kroz pojedinačni folikul dlake “blokiraju” u nezrelom stanju, ne uspijevajući da razviju svoju plavu, smeđu, crvenu ili crnu boju.
“Pametne” bakterije
Ni na polju istraživanja posvećenog pronalaženju lijeka protiv raka nije ostalo bez značajnih dostignuća, pošto su naučnici otkrili da neke bakterije koje se često nalaze u mnogim tumorima gastrointestinalnog trakta direktno pomažu ćelijama raka da izbjegnu imunološki odgovor tijela.
I, ne samo da ove bakterije sarađuju sa ćelijama tumora kako bi promovisale progresiju raka, već im pomažu i da se brže šire razlažući lijekove protiv raka i uzrokujući neuspjeh liječenja.
Ovo istraživanje sugeriše da su neki lijekovi protiv raka efikasni jer ubijaju i bakterije koje žive u tumoru, i moglo bi da otvori vrata novim pristupima u liječenju raka.
Da bakterije nisu samo nevini posmatrači, već da imaju značajnu ulogu u oblikovanju ekosistema u okolini tumora sumnjalo se još od kasnog XIX vijeka kada su njemački ljekari Vilhelm Buš i Fridrih Felajzen, nezavisno jedan od drugog, otkrili da se tumori pacijenata ponekad smanjuju nakon napada erizipela, stanja kože izazvanog streptokokom.
Vilhelm Buš
AI predvidjela rak pankreasa
Dodatni proboj na polju istraživanja karcinoma omogućila je vještačka inteligencija, zahvaljujući kojoj su istraživači, identifikujući specifične obrasce koja se javljaju u zdravstvenim kartonima pacijenata, uspjeli da predvide rak pankreasa i do tri godine prije uspostavljanja dijagnoze, a metoda se pokazala podjednako uspješna kao i skupi skrininzi koji se sada koriste.
Iako rijedak, rak pankreasa predstavlja treći najveći uzrok smrti od karcinoma, jer se najčešće otkriva u kasnim fazama, kada se bolest već proširila na druge dijelove tijela.
